JCWeetje

Historische JCWeetjesWist-Je-DatjesRuimtekidsTechniek & WetenschapCultuurkriebelsKiddoeVariaarchief

Zomerse zonsverduistering

Zin in een zomervakantie met een kosmografisch tintje? Dan heb je in 2017 geluk! Er staat namelijk een totale zonsverduistering of eclips op het programma.

Is dit uitzonderlijk? Ja en neen. Gedeeltelijke zonsverduisteringen komen vaker voor, soms tot 2, 3 of 4 keer per kalenderjaar. Een totale zonsverduistering is iets zeldzamer. Verduisteringen komen immers niet over de hele aardbol tegelijk voor, maar slechts in smalle banden. Dat betekent dat je voor een gegeven plek op aarde soms meer dan 100 jaar moet wachten op een volgende totale zonsverduistering.

Een zonsverduistering, wat is dat eigenlijk? Je mag het begrip letterlijk nemen: de zon wordt verduisterd door de maan. Elke maand opnieuw draait de maan een rondje rond de aarde. Hierbij komt ze ook telkens tussen de zon en de aarde te staan. Dat heet dan nieuwe maan. Soms kan het gebeuren dat de 3 hemellichamen zon, aarde en maan precies op 1 lijn staan. Op dat moment staat de maan dus in de weg voor de zonnestralen om de aarde te bereiken. Op onderstaande figuur zie je dat er vanuit de maan een kernschaduwkegel (donkerste grijs) naar de aarde gaat. Op die plaats op aarde zal er een totale zonsverduistering zijn. De delen op aarde die in het gebied van de bijschaduwkegel (lichter grijs) liggen, zullen een gedeeltelijke zonsverduistering meemaken. En omdat de aarde in die tijd ook nog een rondje om haar as draait, is de eclips in een smalle strook op aarde zichtbaar.

Je moet er wel wat voor over hebben om de eclips te zien, want ze is enkel zichtbaar in de Stille Oceaan, doorheen de Verenigde Staten en een stuk van de Atlantische Oceaan. Maar hé, dat geeft je onmiddellijk een reden om de grote plas over te steken!

Het feestje begint op 21 augustus 2017 aan de westkust rond 9u ’s morgens lokale tijd, terwijl de totaliteit van de verduistering tussen kwart over 10 en kwart voor 3 ligt, verspreid over de hele VS. Let op, er zijn verschillende tijdzones in het land!

Nu denk je misschien: “dit is een makkie, we slaan ons tentje op ergens op een camping en we kijken gewoon op het juiste moment naar de zon”. Was het maar waar… Het vergt nog een beetje opzoek- en denkwerk om je keuze te maken voor de beste eclips-hotspot. Je wilt namelijk zoveel mogelijk kans hebben op een heldere hemel. Een zonsverduistering verstopt achter wolken is net als een prachtig ingepakt kadootje dat je niet mag open maken…

Zelf maakte ik al 2 totale eclipsen mee. In Turkije in 2006 kozen we voor een plek centraal in het land (Konya). We zagen de eclips in ideale omstandigheden en konden de schaduw mooi zien aankomen van over de bergen. Onze hemel was vrijwel compleet wolkenloos.

 

In China in 2009 viel de keuze op Hangzhou aan de kust. Dat kwam omdat op die plek ook een getijdengolf op de rivier aangekondigd was, en het leek ons interessant die twee fenomenen te combineren.

We konden in de aanloop naar de totale verduistering wel de gedeeltelijke eclips zien, maar tijdens de totaliteit was het helaas bewolkt. Op andere plaatsen, zowel in China als in India, heeft men de eclips toen wel kunnen waarnemen. We hadden ervoor gekozen om enkel van het openbaar vervoer gebruik te maken, dus een snelle verplaatsing naar een minder bewolkt gebied zat er niet in. Het kon onze pret echter niet bederven, die paar minuten dat het overdag donker werd waren al spectaculair genoeg en de sfeer die op straat aanwezig was, zorgde toch voor een fantastische beleving.

Klik hier voor een filmpje tijdens de eclips in China.

Een beetje hulp en tips zijn dus van harte welkom om jouw perfecte eclips-plek uit te zoeken.

De eclipskoorts is al volop aanwezig in de VS. Als je de websites mag geloven, zullen het verkeer en het weer de grote bepalende factoren zijn voor je eclipservaring. Michael Zeiler van GreatAmericanEclips.com doet nu al een voorspelling van het aantal mensen dat langs het pad van de totale eclips woont en van mensen die mogelijk vanuit het N of Z dat pad willen bereiken, om te zien welke wegen mogelijk helemaal vast zullen zitten. De beste optie is dus om te zorgen dat je al een dag (of meer) eerder in de zone van de totaliteit aanwezig bent.

En dan is het wachten op het weer. Je kunt dit best ook al een paar dagen op voorhand in de gaten houden, voor het geval je geplande locatie op de bewuste dag toch slechte vooruitzichten biedt. De westelijke helft van de VS biedt de beste kansen op een blauwe hemel. De Rocky Mountains zullen wellicht te veel wolken hebben, maar aan de westkust en in de staten Wyoming en Nebraska zou je wel eens goed kunnen zitten.

En terwijl je dan toch de oceaan overgestoken bent, kun je misschien ook nog de volgende highlights van de kosmografie, ruimtevaart of science fiction meepikken. Hou er wel rekening mee dat de afstanden in de VS véél groter zijn dan in België en dat je niet alles zult kunnen doen. Keuzes maken, het is soms lastig…

  • Barringer Meteor Crater in Arizona
  • Houston Space Center in Texas
  • Roswell in New Mexico (voor wie houdt van een geheimzinnig alien sfeertje)
  • Griffith Observatory in Los Angeles, California
  • Star Trek Las Vegas in Nevada, een evenement in augustus 2017 (ideaal!) https://youtu.be/xLURzQYl6_k

Meer informatie en bronnen afkomstig van https://eclipse2017.nasa.gov en https://www.greatamericaneclipse.com. Foto’s en filmpje zijn van eigen reizen, met dank aan Thomas Goethals en Simon Neels als fotografen.

door Tine Simoens